Hatay İnşat ve Boyacılar Odası Başkanı Mehmet Alakuş, asrın felaketi 6 şubat Depremlerinin 3. Yıldönümü öncesinde yetkililere “Birileri bizi duysun” şeklinde yaptığı açıklamasında, Hatay esnafı için kalıcı Afet Yasasının yanı sıra, Vergi, SGK, Bağ-Kur ve icralar için tam muafiyet talep etti.
Başkan Mehmet Alakuş, Sosyal Medya hesabından yaptığı paylaşımda, gerek tam Afet Yasası gerekse muafiyetler için Anayasa Maddeleri ile taleplerini şöyle sıraladı:
“6 Şubat 2023’te yaşadığımız büyük deprem felaketi, millet olarak hepimizi derinden yaralamıştır. Devletin ilk andan itibaren sahada olması, arama-kurtarma faaliyetleri, konut projeleri ve yapılan yatırımlar için teşekkür etmek, bir depremzede olarak vicdani sorumluluğumuzdur.
Ancak aradan geçen zamana rağmen, özellikle Hatay ilinin Antakya, Defne, Samandağ, Kırıkhan ve Hassa ilçelerinde hayat henüz normale dönebilmiş değildir. Çünkü bu ilçeler, depremin en ağır yıkımı yaşattığı yerler olmuştur. Fiziki yıkımın yanı sıra ekonomik ve sosyal hayat da büyük ölçüde çökmüştür.
Bu noktada mesele yalnızca bir yardım meselesi değil; anayasal hakların hayata geçirilmesi meselesidir.
Anayasa’da yer alan ve aşağıda sıraladığım maddelerde bu durumlar açıkça ifade edilmektedir.
Anayasa Madde 2 – Sosyal Hukuk Devleti
Anayasamız, Türkiye Cumhuriyeti’ni sosyal bir hukuk devleti olarak tanımlar. Sosyal devlet, afet sonrası vatandaşını yalnız bırakmayan; olağanüstü durumlarda olağanüstü tedbirler alabilen devlettir.
Bugün Hatay’da bazı ilçeler ayağa kalkabilmişken, yukarıda sayılan ilçeler hâlâ nefes alamıyorsa, burada bölgesel ve durumsal bir farklılık vardır. Bu farklılık, özel bir Afet Yasasını zorunlu kılmaktadır.
Anayasa Madde 5 – Devletin Temel Görevleri
Devletin görevi, vatandaşlarının refahını sağlamak ve insan onuruna yakışır yaşam koşullarını temin etmektir. Konteyner kentlerde geçen aylar, borçla ayakta durmaya çalışan esnaf, kapalı dükkânlar; bu maddenin sahadaki karşılığının henüz tam oluşmadığını göstermektedir.
Bu nedenle geçici destekler değil, kalıcı ve bağlayıcı yasal düzenlemeler gereklidir.
Anayasa Madde 17 – Yaşam Hakkı
Yaşam hakkı yalnızca hayatta kalmak değildir.
Barınabilmek, çalışabilmek, geçimini sağlayabilmek de yaşam hakkının ayrılmaz parçalarıdır.
Esnafın dükkânını açamaması, borç ve icra baskısı altında ezilmesi, yaşam hakkının ekonomik boyutunun zedelendiğini göstermektedir. Bu nedenle tam muafiyet, bir ayrıcalık değil, yaşam hakkının gereğidir.
Anayasa Madde 23 – Yerleşme ve Konut Güvenliği
Devlet, yerleşim alanlarını güvenli hâle getirmekle yükümlüdür. Antakya, Defne ve Samandağ başta olmak üzere birçok ilçede yerleşim dokusu tamamen değişmiş, sosyal yapı dağılmıştır.
Bu durum, yerel gerçeklikleri dikkate alan özel komisyonların kurulmasını ve bilimsel-temsilî çalıştaylarla yol haritası belirlenmesini zorunlu kılmaktadır.
Anayasa Madde 35 – Mülkiyet Hakkı
Yıkılan evler ve iş yerleri bir ömrün emeğini temsil etmektedir. Mülkiyet hakkının korunması, vatandaşı borçlandırarak değil; devlet güvencesiyle yeniden inşa ederek mümkündür.
Özellikle küçük esnaf için mülkiyet hakkı, aynı zamanda ticari varlığını sürdürebilme hakkıdır.
Anayasa Madde 57 – Konut Hakkı
Devlet, konut ihtiyacını karşılayacak tedbirleri almakla yükümlüdür. Hatay’da yaşanan barınma sorunu, olağan değil; olağanüstüdür. Bu nedenle olağan mevzuat değil, özel Afet Yasası gerekmektedir.
Somut ve Gecikmemesi Gereken Talepler
Bu anayasal çerçevede;
Hatay ili ve özellikle Antakya, Defne, Samandağ, Kırıkhan ve Hassa ilçeleri için özel Afet Yasası çıkarılması,
Bu ilçelerde depremzedeler ve esnaf için vergi, SGK, Bağ-Kur, kredi, faiz ve icra işlemlerinde tam muafiyet uygulanması,
TBMM çatısı altında bölgeye özgü komisyonlar kurulması,
Esnaf temsilcilerinin, meslek odalarının ve depremzedelerin doğrudan dinleneceği çalıştaylar düzenlenmesi,
Alınacak kararların geçici değil, yasa güvencesinde kalıcı hâle getirilmesi artık ertelenemez bir zorunluluktur.”
Başkan Mehmet Alakuş açıklamasının sonunda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’dan şu sitemde bulundu:
“Sayın Cumhurbaşkanım ;
Esnaf nefes almak ve ayağa kalkmak istiyor.
Esnafın nefes alabilmesi için gereken irade ve anayasal dayanak vardır. Sizden depremzede esnaflar olarak beklentimiz, bu iradenin kalıcı bir afet yasası ile taçlandırılmasıdır.
Saygılarımla.”
