Gümrük vergileri ile eş etkili vergilerin tarh, tahakkuku, tahsili ve dış ticaret politikalarının uygulanması beyan esasına dayanmaktadır.
Gümrük idaresi Gümrük Müşaviri tarafından kendisine verilen gümrük beyannamesinde beyan edilen ve ekinde ibraz edilen belgelere göre gümrük vergilerini tahakkuk ettirip tahsil etmekte ve dış ticaret politikası önlemlerini uygulamaktadır.
Gümrük Müşaviri;
- Gerçek veya tüzel kişilere ait işletmelerin sahibi olduğu eşyaların 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve Gümrük Yönetmeliğinde belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde bir gümrük rejimine ( serbest dolaşıma giriş rejimi, transit rejimi, gümrük antrepo rejimi, dâhilde işleme rejimi, geçici ithalat rejimi hariçte işleme rejimi ve ihracat rejimi ) tabi tutulması için gerekli olan bilgi ve belgeleri esas almak suretiyle düzenlediği gümrük beyannamesini dolaylı temsilci sıfatıyla imzalayıp gümrük idaresine ibraz eden,
- Dış Ticaret ve gümrük mevzuatındaki değişikliklerden dış ticaret uğraşan ticaret erbabını bilgilendiren ve bunlara uymalarını sağlayan,
- Dış ticaret ile uğraşan kişilerin ithalat vergilerine ilişkin yüklerini en aza indirecek şekilde vergi planlaması yapmalarına yardımcı olan
Serbest meslek erbabıdır.
Bu nedenle, eşya sahibi tarafından ithalat vergilerinin hesaplanmasına esas alınan;
- Gümrük kıymetini,
- Eşyayı kapsayan Türk Gümrük Tarifesine göre uygulanacak vergi oranlarını,
- Türkiye’nin bazı ülkeler veya ülke grupları ile yatığı tercihli tarife uygulaması gerektiren anlaşmalarda yer alan tercihli tarife uygulamalarını,
- Şartlı olarak uygulanacak muafiyet veya indirim uygulamalarını,
Gösteren bilgi ve belgelerin tam ve doğru olarak Gümrük Müşavirine verilmesi şarttır.
Diğer taraftan Beyan esasının doğal sonucu denetimdir.
Nitekim;
- Beyannameyi kabul eden gümrük müdürlüğü personeli tarafından beyanname kapsamı eşya teslim edilmeden önce eşyanın muayenesi ile birlikte belge kontrolü veya eşyanın muayenesine gerek görülmeksizin sadece beyanname ve eklerinin doğruluğunun birbirlerine uygunluğunun kontrolü,
- Beyanname kapsamı eşya teslim edildikten sonra da gerek gümrük idaresi gerekse bu idarenin denetim elamanları tarafından gümrük idaresine yapılan beyanların ve ibraz edilen belgelerin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca tutulan defterlerde yer alan kayıtlara, bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere, eklerine ve gümrüklerde tatbik edilen mevzuata uygun olup olmadığının gerektiğinde ihracatçı ülke nezdinde kontrolü,
Yapılmaktadırlar.
Bu kontrol sunucunda gümrük idaresine yapılan beyanın tutulan defterlerde yer alan kayıtlara, bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere, gümrüklerde tatbik edilen mevzuata uygun olmadığının ve beyanname ekinde ibraz edilen belgelerin sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge olduğunun tespit edilmesi halinde işletmeler ve yöneticileri için büyük bir risk ve maliyet oluşturmaktadır.
Bu riskleri;
- Kazanılmış hakların kaybedilmesi,
- İthalattan süreli veya süresiz men olunması,
- Hiç alınmamış ve noksan alınmış vergilerin ve bu vergilerin üç katı tutarında ve ithal eşyasının gümrüklenmiş değerinin misli tutarında idari para cezası,
- Hürriyeti bağlayıcı ceza,
- Adli para cezası,
Şeklinde sayabiliriz.
Her işletme sahibi/eşya sahibi kanuni temsilci veya Gümrük Müşaviri tarafından gümrük idaresine yapılan beyanın denetimi sonucunda tespit edilen yasalara aykırılıklardan dolayı yukarıda yer alan riskler ve maliyetler ile karşı karşıya kalmaktadır.
Bu nedenle İşletme sahibinin gümrük idaresine yapılan beyanın bir gün denetlenebileceğini düşünerek bu beyanı nedeniyle oluşabilecek riskleri ve maliyetleri önlemek için beyanı yapacak Gümrük Müşavirine beyana konu eşyanın vergilendirilmesine ilişkin bilgi ve belgelerin doğru ve tam olarak vermelidir.
Bilhassa gümrük beyannamesi ekinde ibraz edilmesi gereken ve eşyanın vergilendirilmesine esas olacak belgelerin sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı bir belge olmadığına büyük bir özen göstermelidir.
Diğer taraftan, eşya ile ilgili olarak gümrük idaresine beyanda bulunmak ve beyana konu eşyanın gümrük işlemlerini takip edip sonuçlandırdıktan sonra eşyayı sahibine teslim etmek tek başına müşteri memnuniyeti sağlamamaktadır.
Bu nedenle, müşteri memnuniyetinin sağlanabilmesi ve yeni müşteri edinile bilinmesi için günümüzde beyan sonrası çıkan uyuşmazlıkların gerek idari gerekse yargı (idari yargı veya adli yargı) nezdinde çözümü konusunda eğitimli ve tecrübeli kişilerden oluşan hizmet organizasyonuna sahip olunması şarttır.
Bu nedenle Ekinoks Gümrük Müşavirliği olarak iş arkadaşımız bir avukatla birlikte;
- Gümrük idaresine yapılan beyanların kontrolü sonucunda hiç ödenmediği veya noksan ödendiği iddiasıyla istenen ithalat vergileri ve para cezaları ile ilgili olarak uyuşmazlıkların öncelikle idare ile uzlaşma yoluyla çözümlenmesi, bu yolla çözümlenmemesi halinde de yargı ( Vergi mahkemesi veya Bölge İdare Mahkemesi veya Danıştay) denetimine götürülmesi,
- Gümrük Müşavirliği hizmeti verdiğimiz firmalar hakkında 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa veya 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’na aykırı fiillerin işlendiği iddiası ile idari, adli soruşturma, kovuşturma ve yargılama yapılması halinde yazılı, sözlü savunmaların yapılması ve duruşmalara katılınması
- Kanunen tahsil edilmemesi gerekirken tahsil edilen gümrük vergilerinin faizi ile birlikte geri alınması konusunda idari yargı nezdinde gerekli başvuruların yapılması ve takip edilip sonuçlandırılması,
- Bir eşyanın benzer veya doğrudan rakip mallar üreten yerli üreticiler üzerinde ciddi veya ciddi zarar tehdidi oluşturacak şekilde artan miktar ve şartlarda ithal edilmesi halinde bu zarar ve tehdidi ortadan kaldırmak amacıyla korunma önlemi ( Gümrük Vergilerinde artış yapılması veya miktar sınırlaması gibi ) aldırılması,
- 3577 sayılı İthalatta Haksız Rekabetin Önlenmesi Hakkında Kanun hükümleri uyarınca dampinge veya sübvansiyona konu ithalatın sebep olduğu zarara karşı bir üretim dalının korunması amacıyla Ticaret Bakanlığı tarafından soruşturma açılması halinde soruşturmaya konu eşya üreticisi veya satıcı bazında soruşturma konusu eşyadan ithalat sırasında Dampinge Karşı Vergi veya Telafi Edici Vergi tahsil edilmemesi,
- Müşterilerimiz ( ithalatçı veya ihracatçı ) ile farklı ülkelerdeki satıcı veya alıcılar arasında hukuki güveni tesis eden ticari işlemin temelini oluşturan sözleşmelerin hazırlanması,
- Gümrüklerde tatbik edilen kanunlara aykırı olarak idare tarafından yapılan düzenlemelerin (Yönetmelik, tüzük, tebliğ, genelge ve sirküler) iptali için idari yargı organları nezdinde iptal davası açılması,
Konularında da hizmet verilmektedir.
Mehmet ÇARDAK
Ekinoks Gümrük Müşavirliği
Gümrük Müşaviri/Genel Müdür
