Amerikan ve İsrail’in, İran’a başlattığı savaş, ülkemizdeki üreticilerin, pazarcıların ve vatandaşın cebini yaktı. 28 Şubat tarihinde başlayan savaşla birlikte meyve ve sebzeye kademe, kademe zam yapıldı. Bazı mallar nerdeyse üç katına varan zamlar geldi. Pazarcı toptan biberi 75 liraya alırken bu gün toptan fiyatı 225 liradan almak zorunda kaldıklarını belirtiyorlar. Pazarcı alışverişe gelen vatandaşlar bizi suçluyorlar ama bu bizim suçumuz değil, Amerika ve İsrail’in savaş başlatmasının suçudur şeklinde değerlendiriyorlar.
Vatandaşlarda isyan ediyorlar. “Bizim ücretlerimize zam yokken, işte pazarda görüyorsunuz, her şey el yakmakta ve almaya korkar hale geldik” diyerek, hem hükümeti, hem savaş çıkaran emperyalist devletleri suçluyorlar.
Vatandaşlar ve esnaf “Savaş biterse belki fiyatlar düşer, yani İran tekrar mazot ve benzin satışına devam eder, yine yaz meyveleri seralardan çıkıp, açıkta üretime başlarsa ucuzlayabilir. Fakat Savaş devam ederse bizde zaten dışarıya bağlıyız, o zaman fiyatlar bu günden daha fazla olacağını bilinmesini istiyoruz” diyorlar.
İskenderun’da Perşembe pazarına gittik, pazarcılara ve pazara alışverişe gelen vatandaşlara mikrofon uzattık. Vatandaşlara ve pazarcılara bu günkü durumun nasıl olduğunu ve ne olacağını sorduk?
BURAK KÜNİLİ (PAZARCI ESNAFI)
Size şöyle ifade edeyim, meyve ve sebzede çok büyük bir artış var, İsrail köpeğini İran’ın üzerin saldılar, İran’da savunma amaçlı doğalgaz ve petrolü kesti. Biz kırmızı biberi giden hafta 75 lira halden alırken bu gün 225 liradan alıyoruz, 150 lira kiloda fark var. Biz 250 liraya biber satıyoruz insanlar bizi suçlamaktadır. Meyve ve sebze pahalı olunca biz daha az para kazanıyoruz. Biz bıktık ve bu savaş bitirilsin artık.
CELAL ARIKAN (PAZARCI ESNAFI)
Amerika bu savaşla kendini bitirdi, şimdi bizim milleti bitirmeye çalışıyorlar. Bizim durumumuz kötü mal alıyoruz, zararına satıyoruz. Amerika kendi yaptı, kendi düşecek, bunu bilmeliyiz. Üreticiye mazot desteği olamaz, savaşla birlikte İran vanayı kıstı. Amerika petrol için ve kendi çıkarları için yaptı ama en sonunda kendisi düşecektir. İsrail’e geçmiş olsun, şimdiden düşmüştür.
FİKREN ARIKAN (PAZARCI ESNAFI)
Bana göre savaştan öte ihracat açıldı ve piyasada fiyatlar yükseldi, ihracat durursa fiyatlar biraz eski haline gelir. Ürünler sera kışın yazlık sebze ve meyveleri fazla tüketmemesi gerekir. Bir ay sonra yerli sebze ve meyve çıkar o zaman daha fazla tüketsinler. Domates Rusya ihracatında 100 lira yerinde satılmaktadır. Pazarda domates 100-120 lira ama ihracat için yerinde 100 liradan alınmaktadır. Asgari ücret ve emekliye göre pahalı buluyoruz. Ev kirası, doların yükselmesi, enflasyon, yol paraları vatandaşımızı etkilemektedir.
SELAHATTİN AYDIN (PAZARCI ESNAFI)
Amerika’ya kim saldıracak, ben onu merak ediyorum. Şu İslam alemi birleşsin şu Amerika’nın da Allah belasını versin. İsrail devlet bile değil, Amerika’nın öncü karakoludur. Amerika’nın yaptığı bizim yerle bir olmamıza neden oldu. Yeter millet öldü. Müslüman devletler birleşsin ve Amerika nedir ki? İran Amerika’ya diz çöktürdü. Tramp dünyanın en büyük teröristi insanlığın katilidir. Bizim ve İslam alemi toplansın onu yerle bir edelim.
VEYSEL ERKEK (PAZARCI ESNAFI)
Amerikan savaşının bize büyük etkisi oldu, son nakliye yüklerinin bindikçe sebze ve meyve fiyatları petrol ürünlerinin zamlanması ile aşırı derecede arttı. Halk bu zamların bizden kaynaklandığını düşünüyor, biz yüksek fiyattan aldığımızdan, yüksek fiyattan satmak zorundayız. Devletin mazot fiyatlarını indireceğini veya bize faydası olacağını düşünmüyorum. Zaten dışarıdan kaynaklanan bir durum, bundan sonrada devlet bize nakliye sorununda yardımcı olamayacaktır.
FİLİZ SAYGAN (PAZARA ALIŞVERİŞ İÇİN GELEN VATANDAŞ)
Vallah, billah olan bize oldu, her şey arttı ama bizim maaşlarda artış yoktur. Elimdeki poşete bir sürü para verdim ama hiçbir şey alamadım. Zaten enflasyona ikinci ayda bizi yendi, bize ek zom yoktur, pazara geliyoruz her şeye zam, maaşa gelince yoktur. Benzine zam, elektriğe zam, doğal gaza zam, pazara zam, maaşlara zam yapmayı bırakan, konuşulmuyor bile. Memurun, emeklinin işçinin hali perişan ne diyelim.
YUSUF BİNCAN (PAZARA ALIŞVERİŞ İÇİN GELEN VATANDAŞ)
Pazarda fiyatlar son günlerde uçtu, her şey çok pahalı ve artık bizim gücümüz yetmiyor. İnsanlarımız alışverişlerde çok zorlanıyor. Örnek Domates 120 lira, patlıcan 150 liradan aşağı değil, düşük bütçeli insanlar bu zamlarda nasıl alsın, nasıl doysun ve nasıl yemek yapsın? Yani kısaca her şeyin fiyatı uçmuş.
HÜSEYİN GÜLER
İSKENDERUN
