Atayurt Gazetesi -
$ DOLAR → Alış: 7,37 / Satış: 7,40
€ EURO → Alış: 8,94 / Satış: 8,97

SON DAKİKA

Lozan Antlaşması 97 yaşında! Lozan Antlaşması’nın önemi ne?

Lozan Antlaşması 97 yaşında! Lozan Antlaşması’nın önemi ne?
  • 24.07.2020
  • Lozan Antlaşması 97 yaşında! Lozan Antlaşması’nın önemi ne? için yorumlar kapalı
  • 363 kez okundu

Ülkemiz tarihinde büyük önem taşıyan Lozan Antlaşması 97 yaşında. Osmanlı’nın Sevr anlaşması ile kaybedilen Anadolu’yu yeniden kazandıran Lozan Antlaşması 24 Temmuz 1923 yılında imzalanmıştı. İşte ülkemizin Kurtuluş Savaşı’ndaki zaferinin devamı niteliği taşıyan Lozan Antlaşması’nın önemi…

Kurtuluş Savaşı’nda kazanılan zafer sonrası Lozan Antlaşması, 24 Temmuz 1923 tarihinde İsviçre’nin Lozan şehrinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi temsilcileriyle Birleşik Krallık, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Belçika ve Yugoslavya temsilcileri tarafından, Leman gölü kıyısındaki Beau-Rivage Palace’ta imzalanmıştır. Peki Lozan Antlaşması neden önemli?

LOZAN ANTLAŞMASININ ŞARTLARI

Fransızlarla imzalanan Ankara Anlaşması’nda çizilen sınırlar kabul edilmiştir.

Irak Sınırı: Musul üzerinde antlaşma sağlanamadığı için, bu konuda İngiltere ve Türkiye Hükûmeti kendi aralarında görüşüp anlaşacaklardı.

Türk-Yunan Sınırı: Mudanya Ateşkes Antlaşması’nda belirlenen şekliyle kabul edildi. Meriç Nehri’nin batısındaki Karaağaç istasyonu ve Bosnaköy, Yunanistan’ın Batı Anadolu’da yaptığı tahribata karşılık savaş tazminatı olarak Türkiye’ye verildi.

Adalar: Gökçeada ile Bozcaada özerk bir yönetime tabi tutulmak şartıyla (Türkiye antlaşmanın bu maddesini uygulamadı) Türkiye’de, diğer Ege Adaları İtalya’ya kaldı. İtalya’nın Türk sınırına yakın adaları silahsızlandırması kararlaştırıldı. Sevr Antlaşmasıyla Oniki Ada İtalya’ya diğer adalar Yunanistan’a bırakılmıştı. Oniki Ada ve Rodos 1945 yılında müttefiklerin eline geçti ve Nisan 1947’de resmen Yunanistan’a teslim edildi.

Türkiye-İran Sınırı: Osmanlı İmparatorluğu ile Safevî Devleti arasında 17 Mayıs 1639’da imzalanan Kasr-ı Şirin Antlaşması’na göre belirlenmiştir.

Kapitülasyonlar: Tamamı kaldırıldı.

Azınlıklar: Lozan Barış Antlaşması’nda azınlık, Müslüman olmayanlar olarak belirlenmiştir. Tüm azınlıklar Türk uyruklu kabul edildi ve hiçbir şekilde ayrıcalık tanınmayacağı belirtildi. Antlaşmanın 40. maddesinde şu hüküm yer almıştır: “Müslüman olmayan azınlıklara mensup Türk uyrukları, hem hukuk bakımından hem de uygulamada, öteki Türk uyruklarıyla aynı işlemlerden ve aynı güvencelerden yararlanacaklardır. Özellikle, giderlerini kendileri ödemek üzere, her türlü hayır kurumlarıyla, dinsel ve sosyal kurumlar, her türlü okullar ve buna benzer öğretim ve eğitim kurumları kurmak, yönetmek ve denetlemek ve buralarda kendi dillerini serbestçe kullanmak ve dinsel ayinlerini serbestçe yapma konularında eşit hakka sahip olacaklardır.”[6] Batı Trakya’daki Türklerle, İstanbul’daki Rumlar dışında, Anadolu ve Doğu Trakya’daki Rumlar ile Yunanistan’daki Türkler’in mübadele edilmeleri kararlaştırıldı.

Savaş tazminatları: İtilaf Devletleri, I. Dünya Savaşı nedeniyle istedikleri savaş tazminatlarından vazgeçtiler. Sadece Yunanistan savaş tazminatı olarak Karaağaç bölgesini verdi.

Osmanlı’nın borçları: Osmanlı borçları, Osmanlı İmparatorluğu’ndan ayrılan devletler arasında paylaştırıldı. Türkiye’ye düşen bölümün taksitlendirme ile Fransız frangı olarak ödenmesine karar verildi. Düyun-u Umumiye idare heyetinde bulunan yenik Alman İmparatorluğu ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu devletlerinin temsilcileri idare kurulundan çıkartılmış ve kurumun faaliyeti devam ettirilerek antlaşmayla birlikte yeni görevler verilmiştir. (Lozan Barış Antlaşması madde 45,46,47…55, 56).

Boğazlar: Boğazlar, görüşmeler boyunca üzerinde en çok tartışılan konudur. Sonunda geçici bir çözüm getirilmiştir. Buna göre askeri olmayan gemi ve uçaklar barış zamanında boğazlardan geçebilecekti. Boğazların her iki yakası askersizleştirilip, geçişi sağlamak amacıyla başkanı Türk olan uluslararası bir kurul oluşturuldu ve bu düzenlemelerin Milletler Cemiyeti’nin güvencesi altında sürdürülmesine karar verildi. Böylece Boğazlar bölgesine Türk askerlerinin girişi yasaklandı. Bu hüküm, 1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile değiştirilmiştir.

Yabancı okullar: Eğitimlerine Türkiye’nin koyacağı kanunlar doğrultusunda devam etmesi kararlaştırıldı.

Patrikhaneler: Dünya Ortodokslarının dini lideri durumundaki patrikhanenin siyasi yetkilerinden arındırılarak İstanbul’da kalmasına izin verildi.

ZAFER SONRASI BARIŞ İÇİN GÖRÜŞMELER BAŞLADI

TBMM Hükümeti’nin Yunan kuvvetlerine karşı elde ettiği zaferin akabinde Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalanmıştır. Bunun üzerine Sevr’in tarafı olan İtilaf Devletleri 28 Ekim 1922’de TBMM Hükümeti’ni Lozan’da toplanacak olan barış konferansına davet ettiler. Lozan’da barış şartlarının görüşülmesi için Mustafa Kemal Atatürk İsmet Paşa’yı görevlendirmiştir. Mudanya görüşmelerine de katılan İsmet Paşa’nın Lozan’a baş temsilci olarak gitmişti. Bu süreçte İsmet Paşa Dışişleri Bakanı oldu ve çalışmalar hızlandırıldı. İtilaf Devletleri Lozan’a TBMM Hükümeti üzerinde baskı kurmak için İstanbul Hükûmeti’ni çağırsalar da bu duruma tepki gösteren TBMM Hükümeti, 1 Kasım 1922’de saltanatı kaldırmıştır.

Lozan Antlaşması 97 yaşında!

TBMM Hükûmeti Lozan Konferansı’na Misak-ı Milliyi gerçekleştirmeyi, Türkiye’de bir Ermeni devletinin kurulmasını engellemeyi, kapitülasyonları kaldırmayı, Türkiye ile Yunanistan arasındaki sorunları (Batı Trakya, Ege adaları, nüfus değişimi, savaş tazminatı) çözmeyi ve Türkiye ile Avrupa devletleri arasındaki sorunları (ekonomik, siyasal, hukuksal) çözmeyi amaçlamış Ermeni yurdu ve kapitülasyonlar hakkında anlaşma sağlanamazsa görüşmeleri kesme kararı almıştır.

Lozan’da 20 Kasım 1922’de başlayan ilk görüşmelerde Osmanlı borçları, Türk – Yunan sınırı, boğazlar, Musul, azınlıklar ve kapitülasyonlar üzerinde durulmuş ancak kapitülasyonların kaldırılması, İstanbul’un boşaltılması ve Musul konularında anlaşma sağlanamamıştır.

Temel konularda tarafların taviz vermeye yanaşmaması üzerine 4 Şubat 1923’te görüşmeler kesildi. Tabii bu savaş ihtimalini gündeme getirdi. Başkomutan Mareşal Mustafa Kemal Paşa Türk Ordusu’na savaş hazırlıklarının başlamasını emretti ki Sovyetler Birliği de yeniden savaş çıkarsa bu sefer Türkiye’nin yanında savaşa gireceğini ilan etti. Haim Nahum Efendi öncülüğündeki azınlık temsilcileri de Türkiye’yi destekleyerek arabulucu oldular. Yeni bir savaşı ve kendi kamuoyunun tepkisini göze alamayan İtilaf Devletleri barış görüşmelerini tekrar başlatmak için Türkiye’yi tekrar Lozan’a çağırdı.

Taraflar arasında karşılıklı verilen tavizler ile görüşmeler 23 Nisan 1923’te tekrar başladı. 24 Temmuz 1923’e kadar devam eden görüşmeler ile bu süreç Lozan Barış Antlaşması’nın imzalanması ile sonuçlanmıştır. Taraf ülkelerin temsilcileri arasında imzalanan anlaşma, uluslararası anlaşmaların ülke meclislerince onaylanmasını gerektiren yasalar gereğince taraf ülkelerin meclislerinde görüşülmüş ve Türkiye tarafından 23 Ağustos 1923’te, Yunanistan tarafından 25 Ağustos 1923’te, İtalya tarafından 12 Mart 1924’te, Japonya tarafından 15 Mayıs 1924’te imzalanmıştır. İngiltere’nin anlaşmayı onaylaması ise 16 Temmuz 1924 tarihinde olmuştur. Anlaşma, tüm tarafların onaylarında dair belgeler resmi olarak Paris’e iletildikten sonra, 6 Ağustos 1924 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Sözcü Gazetesinden alıntı

Vali Rahmi Doğan’dan İdlib Şehitlerine Ziyaret
Hatay Valisi Rahmi Doğan, 27 Şubat 2020 tarihinde İdlib Gerginliği azaltma Bölgesinde Rejim unsurları tarafından yapılan hava saldırısı sonucu şehit...
İdlip Şehitleri için Hatm-i Şerif Okundu
Hatay Valisi Rahmi Doğan, 27 Şubat 2020 tarihinde  İdlib’de şehadete eren şehitler  için düzenlenen Hatm-i Şerif programına katıldı. Dün Antakya...
Gazetecilere Şubat ayında da ceza yağdı
CHP eski milletvekili Gazeteci Barış Yarkadaş, gazetecilerin şubat ayında da baskıya uğradığını, gözaltına alındıkları ve hapisle cezalandırıldıklarını açıkladı. Şubat ayında...
Hatay Bahçeşehir Koleji öğrencisi Ada Yıldız’ın büyük başarısı
 Hatay Bahçeşehir Fen ve Teknoloji Lisesi 11.sınıf öğrencisi Ada Yıldız , TÜBİTAK 28. Bilim Olimpiyatları Fizik dalında 1.aşamasını, Türkiye de...
Hatay Büyükşehir Belediyesi sokağa çıkma kısıtlamalarında görev başında
Hatay Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı, sokağa çıkma yasağında il genelinde yol,  dere temizliği ve büz döşeme çalışmalarını sürdürüyor....
UKOME, Şubat ayı genel kurul toplantısını gerçekleştirdi
Hatay Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi (UKOME) şubat ayı Genel Kurul Toplantısı geçtiğimiz  Cuma günü Hatay Büyükşehir Meclis Salonu’nda gerçekleştirildi....
Defne Gültepe’ye yeni atık su tahliye hattı
Hatay Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü, “Temiz Çevre ve Sağlıklı Gelecek” ilkesiyle atık su tahliye hattı ihtiyacını...
CHP milletvekili Mehmet Güzelmansur, Akaryakıt kaçakçılığı için Meclis araştırması istedi
CHP Hatay Milletvekili Mehmet Güzelmansur, ekonomiye, insan sağlığına, çevreye çok ciddi zarar veren, akaryakıt sektöründe haksız rekabete sebep olan akaryakıt...
Samandağ Belediyesi yeni caddeler kazandırmaya devam ediyor
Samandağ Belediyesi ilçeye yeni caddeler kazandırmaya devam ediyor. Deniz Mahallesi’nde bulunan drenaj kanalında temizlik çalışmaları gerçekleştiren ekipler, kanal bitişiğinde yol...
Patates Para etmeyince tartışmalarda başladı
Hatay’da patates para etmeyince beraberinde tartışmaları getirdi. Patates dağıtılmasına üreticiler taraftar olurken,  pazarcılar  taraftar olmadıklarını belirttiler. Patates para etmeyince, Pazar...
Samandağ Belediye Başkanı Refik Eryılmaz çalışmaları yerinde inceledi
Samandağ Belediyesi ilçenin farklı noktalarında çalışmalarını aralıksız olarak sürdürüyor. Son günlerde açıkladığı projelerle Samandağ’ın Turizm ve Kültür potansiyelini ortaya çıkarmaya...
Gülderen Mahallesindeki yangın kontrol altına alındı
Hatay Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı ekipleri, Antakya ilçesine bağlı Gülderen Mahallesi’nde çıkan yangını kısa süre içinde kontrol altına aldı....
Hazine ve Maliye Bakanı alkol vergisinde yalnızca 5 ilden alınan içki ÖTV’si 14.4 milyar Lira!
Cumhuriyet Halk Partisi  İzmir Milletvekili Atila Sertel’in soru önergesini yanıtlayan Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan, alkollü içecekler vergi tahsilatı...
ATSO Birlik ve Beraberlik Hareketi Grubundan İYİ Parti’yi ziyaret
Antakya Ticaret ve Sanayi Odası Birlik ve Beraberlik Hareketi Grubu, iş insanları İYİ Parti Hatay İl Başkanı Şefik Çirkin’e nezaket...
Hatay Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanı Mahir Çiçek, CHP’li Belediyelerin ortak çalışmasına katıldı
Hatay Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanı Mahir Çiçek, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve İstanbul Bilişim ve Akıllı Kent Teknolojileri A.Ş’nin (İSBAK)...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ