Atayurt Gazetesi -
$ DOLAR → Alış: 32,30 / Satış: 32,43
€ EURO → Alış: 34,42 / Satış: 34,56

Lozan Antlaşması 97 yaşında! Lozan Antlaşması’nın önemi ne?

Lozan Antlaşması 97 yaşında! Lozan Antlaşması’nın önemi ne?
  • 24.07.2020
  • Lozan Antlaşması 97 yaşında! Lozan Antlaşması’nın önemi ne? için yorumlar kapalı
  • 1.997 kez okundu

Ülkemiz tarihinde büyük önem taşıyan Lozan Antlaşması 97 yaşında. Osmanlı’nın Sevr anlaşması ile kaybedilen Anadolu’yu yeniden kazandıran Lozan Antlaşması 24 Temmuz 1923 yılında imzalanmıştı. İşte ülkemizin Kurtuluş Savaşı’ndaki zaferinin devamı niteliği taşıyan Lozan Antlaşması’nın önemi…

Kurtuluş Savaşı’nda kazanılan zafer sonrası Lozan Antlaşması, 24 Temmuz 1923 tarihinde İsviçre’nin Lozan şehrinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi temsilcileriyle Birleşik Krallık, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Belçika ve Yugoslavya temsilcileri tarafından, Leman gölü kıyısındaki Beau-Rivage Palace’ta imzalanmıştır. Peki Lozan Antlaşması neden önemli?

LOZAN ANTLAŞMASININ ŞARTLARI

Fransızlarla imzalanan Ankara Anlaşması’nda çizilen sınırlar kabul edilmiştir.

Irak Sınırı: Musul üzerinde antlaşma sağlanamadığı için, bu konuda İngiltere ve Türkiye Hükûmeti kendi aralarında görüşüp anlaşacaklardı.

Türk-Yunan Sınırı: Mudanya Ateşkes Antlaşması’nda belirlenen şekliyle kabul edildi. Meriç Nehri’nin batısındaki Karaağaç istasyonu ve Bosnaköy, Yunanistan’ın Batı Anadolu’da yaptığı tahribata karşılık savaş tazminatı olarak Türkiye’ye verildi.

Adalar: Gökçeada ile Bozcaada özerk bir yönetime tabi tutulmak şartıyla (Türkiye antlaşmanın bu maddesini uygulamadı) Türkiye’de, diğer Ege Adaları İtalya’ya kaldı. İtalya’nın Türk sınırına yakın adaları silahsızlandırması kararlaştırıldı. Sevr Antlaşmasıyla Oniki Ada İtalya’ya diğer adalar Yunanistan’a bırakılmıştı. Oniki Ada ve Rodos 1945 yılında müttefiklerin eline geçti ve Nisan 1947’de resmen Yunanistan’a teslim edildi.

Türkiye-İran Sınırı: Osmanlı İmparatorluğu ile Safevî Devleti arasında 17 Mayıs 1639’da imzalanan Kasr-ı Şirin Antlaşması’na göre belirlenmiştir.

Kapitülasyonlar: Tamamı kaldırıldı.

Azınlıklar: Lozan Barış Antlaşması’nda azınlık, Müslüman olmayanlar olarak belirlenmiştir. Tüm azınlıklar Türk uyruklu kabul edildi ve hiçbir şekilde ayrıcalık tanınmayacağı belirtildi. Antlaşmanın 40. maddesinde şu hüküm yer almıştır: “Müslüman olmayan azınlıklara mensup Türk uyrukları, hem hukuk bakımından hem de uygulamada, öteki Türk uyruklarıyla aynı işlemlerden ve aynı güvencelerden yararlanacaklardır. Özellikle, giderlerini kendileri ödemek üzere, her türlü hayır kurumlarıyla, dinsel ve sosyal kurumlar, her türlü okullar ve buna benzer öğretim ve eğitim kurumları kurmak, yönetmek ve denetlemek ve buralarda kendi dillerini serbestçe kullanmak ve dinsel ayinlerini serbestçe yapma konularında eşit hakka sahip olacaklardır.”[6] Batı Trakya’daki Türklerle, İstanbul’daki Rumlar dışında, Anadolu ve Doğu Trakya’daki Rumlar ile Yunanistan’daki Türkler’in mübadele edilmeleri kararlaştırıldı.

Savaş tazminatları: İtilaf Devletleri, I. Dünya Savaşı nedeniyle istedikleri savaş tazminatlarından vazgeçtiler. Sadece Yunanistan savaş tazminatı olarak Karaağaç bölgesini verdi.

Osmanlı’nın borçları: Osmanlı borçları, Osmanlı İmparatorluğu’ndan ayrılan devletler arasında paylaştırıldı. Türkiye’ye düşen bölümün taksitlendirme ile Fransız frangı olarak ödenmesine karar verildi. Düyun-u Umumiye idare heyetinde bulunan yenik Alman İmparatorluğu ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu devletlerinin temsilcileri idare kurulundan çıkartılmış ve kurumun faaliyeti devam ettirilerek antlaşmayla birlikte yeni görevler verilmiştir. (Lozan Barış Antlaşması madde 45,46,47…55, 56).

Boğazlar: Boğazlar, görüşmeler boyunca üzerinde en çok tartışılan konudur. Sonunda geçici bir çözüm getirilmiştir. Buna göre askeri olmayan gemi ve uçaklar barış zamanında boğazlardan geçebilecekti. Boğazların her iki yakası askersizleştirilip, geçişi sağlamak amacıyla başkanı Türk olan uluslararası bir kurul oluşturuldu ve bu düzenlemelerin Milletler Cemiyeti’nin güvencesi altında sürdürülmesine karar verildi. Böylece Boğazlar bölgesine Türk askerlerinin girişi yasaklandı. Bu hüküm, 1936 yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile değiştirilmiştir.

Yabancı okullar: Eğitimlerine Türkiye’nin koyacağı kanunlar doğrultusunda devam etmesi kararlaştırıldı.

Patrikhaneler: Dünya Ortodokslarının dini lideri durumundaki patrikhanenin siyasi yetkilerinden arındırılarak İstanbul’da kalmasına izin verildi.

ZAFER SONRASI BARIŞ İÇİN GÖRÜŞMELER BAŞLADI

TBMM Hükümeti’nin Yunan kuvvetlerine karşı elde ettiği zaferin akabinde Mudanya Ateşkes Antlaşması imzalanmıştır. Bunun üzerine Sevr’in tarafı olan İtilaf Devletleri 28 Ekim 1922’de TBMM Hükümeti’ni Lozan’da toplanacak olan barış konferansına davet ettiler. Lozan’da barış şartlarının görüşülmesi için Mustafa Kemal Atatürk İsmet Paşa’yı görevlendirmiştir. Mudanya görüşmelerine de katılan İsmet Paşa’nın Lozan’a baş temsilci olarak gitmişti. Bu süreçte İsmet Paşa Dışişleri Bakanı oldu ve çalışmalar hızlandırıldı. İtilaf Devletleri Lozan’a TBMM Hükümeti üzerinde baskı kurmak için İstanbul Hükûmeti’ni çağırsalar da bu duruma tepki gösteren TBMM Hükümeti, 1 Kasım 1922’de saltanatı kaldırmıştır.

Lozan Antlaşması 97 yaşında!

TBMM Hükûmeti Lozan Konferansı’na Misak-ı Milliyi gerçekleştirmeyi, Türkiye’de bir Ermeni devletinin kurulmasını engellemeyi, kapitülasyonları kaldırmayı, Türkiye ile Yunanistan arasındaki sorunları (Batı Trakya, Ege adaları, nüfus değişimi, savaş tazminatı) çözmeyi ve Türkiye ile Avrupa devletleri arasındaki sorunları (ekonomik, siyasal, hukuksal) çözmeyi amaçlamış Ermeni yurdu ve kapitülasyonlar hakkında anlaşma sağlanamazsa görüşmeleri kesme kararı almıştır.

Lozan’da 20 Kasım 1922’de başlayan ilk görüşmelerde Osmanlı borçları, Türk – Yunan sınırı, boğazlar, Musul, azınlıklar ve kapitülasyonlar üzerinde durulmuş ancak kapitülasyonların kaldırılması, İstanbul’un boşaltılması ve Musul konularında anlaşma sağlanamamıştır.

Temel konularda tarafların taviz vermeye yanaşmaması üzerine 4 Şubat 1923’te görüşmeler kesildi. Tabii bu savaş ihtimalini gündeme getirdi. Başkomutan Mareşal Mustafa Kemal Paşa Türk Ordusu’na savaş hazırlıklarının başlamasını emretti ki Sovyetler Birliği de yeniden savaş çıkarsa bu sefer Türkiye’nin yanında savaşa gireceğini ilan etti. Haim Nahum Efendi öncülüğündeki azınlık temsilcileri de Türkiye’yi destekleyerek arabulucu oldular. Yeni bir savaşı ve kendi kamuoyunun tepkisini göze alamayan İtilaf Devletleri barış görüşmelerini tekrar başlatmak için Türkiye’yi tekrar Lozan’a çağırdı.

Taraflar arasında karşılıklı verilen tavizler ile görüşmeler 23 Nisan 1923’te tekrar başladı. 24 Temmuz 1923’e kadar devam eden görüşmeler ile bu süreç Lozan Barış Antlaşması’nın imzalanması ile sonuçlanmıştır. Taraf ülkelerin temsilcileri arasında imzalanan anlaşma, uluslararası anlaşmaların ülke meclislerince onaylanmasını gerektiren yasalar gereğince taraf ülkelerin meclislerinde görüşülmüş ve Türkiye tarafından 23 Ağustos 1923’te, Yunanistan tarafından 25 Ağustos 1923’te, İtalya tarafından 12 Mart 1924’te, Japonya tarafından 15 Mayıs 1924’te imzalanmıştır. İngiltere’nin anlaşmayı onaylaması ise 16 Temmuz 1924 tarihinde olmuştur. Anlaşma, tüm tarafların onaylarında dair belgeler resmi olarak Paris’e iletildikten sonra, 6 Ağustos 1924 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Sözcü Gazetesinden alıntı

Cumhur İttifakı Hatay Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Mehmet Öntürk Baba Ocağında moral depoladı: 31 Mart’ta evimden rekor oy bekliyorum!
Cumhur İttifakı Hatay Büyükşehir Belediye Başkan Adayı Mehmet Öntürk, baba ocağı Kırıkhan’da hemşehrilerine seslenerek 31 Mart’ta fire vermeden evlatlarının yanında...
<strong>Hatay Büyükşehir Belediyesi’nden 20 farklı Konteyner kente çocuk oyun alanları</strong>
Hatay Büyükşehir Belediyesi, il genelinde kurulan konteyner kentlerde çocuklar için oyun parkları kurdu. Depremden en çok etkilenen çocukların moral ve...
<strong>CHP Grupbaşkanvekili Ali Mahir Başarır’dan Başkan Lütfü Savaş’a destek</strong>
Yaklaşan 31 Mart Yerel Seçimleri öncesi, Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Doç. Dr. Lütfü Savaş, CHP Grup Başkanvekili Ali Mahir Başarır...
Cumhur ittifakı Antakya Belediye Başkanı adayı İbrahim Naci Yapar Avsuyu’nda konuştu: Destekleriniz hizmet olarak dönecektir!
AK Parti Hatay Milletvekili Av. Adem Yeşildal, Cumhur İttifakı Antakya Belediye Başkan Adayı İbrahim Naci Yapar ile ziyaret ettiği Avsuyu...
Motorsiklet hırsızı tutuklandı
Hatay’ın İskenderun ilçesinde, motorsiklet hırsızı şüphelisi bir kişi tutuklandı. Hatay Valiliğinden yapılan açıklamada, Hatay Emniyet Müdürlüğü görevlilerince hırsızlık olaylarına yönelik...
Altınözü’nde kaçak kazı yapan 4 kişi suçüstü yakalandı
Hatay’ın Altınözü ilçesine bağlı Fatikli Mahallesinde kaçak kazı yapan 4 kişi Polis tarafından suçüstü yakalandı. Hatay Valiliğinden yapılan açıklamada, Hatay...
İskenderun’da bir araçta 3995 adet Captagon hap yakalandı
Hatay’ın İskenderun ilçesinde bir araçta 3995 adet Captagon hapı yakalandığı belirtildi. Hatay Valiliğinden yapılan açıklamada, Hatay Emniyet Müdürlüğü görevlilerince Uyuşturucu...
Dörtyol’da şüphe üzerine durdurulan araçta 20 adet cep telefonu yakalandı
Hatay’ın Dörtyol ilçesinde, şüphe üzerinde durdurula bir araçta gümrük kaçağı 20 adet cep telefonu yakalandı. Hatay Valiliğinden yapılan açıklamada, Hatay...
Dörtyol’da 740 paket gümrük kaçağı sigara yakalandı
Hatay’ın Dörtyol ilçesinde, gümrük kaçağı 740 paket sigara yakalandı. Hatay Valiliğinden yapılan açıklamada, Hatay Emniyet Müdürlüğü görevlilerince Kaçakçılık suçlarına yönelik...
İskenderun’da kumar oynayan 22 kişiye 141.350 lira idari para cezası
Hatay’ın İskenderun ilçesinde kumar oynayan 22 kişiye 141.350 lira idari para cezası yazıldığı bildirildi. Hatay Valiliğinden yapılan açıklamada, Hatay Emniyet...
İskenderun’daki uygulamada 3 tabanca yakalandı
Hatay’ın İskenderun ilçesinde yapılan uygulamada 3 tabanca ile çeşitli uyuşturucu madde yakalandı. Hatay Valiliğinden yapılan açıklamada, Hatay Emniyet Müdürlüğü görevlilerince...
<strong>Başkan Savaş Erzin ve Dörtyol’da konuştu: Hizmetlerde işbirliğine önem veriyoruz!</strong>
Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Doç. Dr. Lütfü Savaş, 31 Mart’ta gerçekleştirilecek yerel seçimler öncesi Hatay’ı karış karış dolaşarak gönülleri fethetmeye...
Ekonomi Muhabirleri Derneği İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin desteğiyle Hatay’da Basın Merkezini kurdu
Hatay Büyükşehir Belediyesi ve Ekonomi Muhabirleri Derneği İzmir Şubesi ile Habitat Derneği işbirliğinde İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin desteğiyle Hatay Basın Merkezinin...
<strong>Hatay Büyükşehir Belediyesi Su altı ve Su üstü arama Kurtarma ekibi ekipmanlarını yeniledi!</strong>
Hatay Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı, 6 Şubat depremlerinde enkaz altında kalarak zarar gören su altı ve su üstü ekipmanlarını...
<strong>Başkan Savaş’tan ATSO, HESOB ve Defne ilçesine ziyaret</strong>
Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Doç. Dr. Lütfü Savaş, Defne’nin Turunçlu, Harbiye, Döver, Aknehir ve Çekmece Mahallelerinde gerçekleştirdiği halk toplantılarında yoğun...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ