Türkiye Mimarlar Mühendisler Odaları Birliği, Mimarlar Odası Hatay Şubesi, İskenderun’da Park alanlarının ticari kullanıma ilişkin işlemlerin işlemlerin yargıya taşındığını belirtti.
Mimarlar Odası Hatay Şubesi 11. Dönem Yönetim Kurulu imzasıyla yapılan açıklama şöyle:
“Hatay ili İskenderun ilçesi Numune Mahallesi’nde bulunan 140 parselin yürürlükteki
uygulama imar planında park alanında kalmasına rağmen, muvakkat yapı imar çapı
düzenlenerek toplam 199 metrekare büyüklüğünde ve 12 bağımsız işyerinden oluşan ticari
bir yapı için ruhsat düzenlenmiş olup inşasına başlandığı tespit edilmiştir.
Muvakkat yapı izni verilmesine esas alınması gereken Belediye Encümeni tarafından olumlu
bir karar bulunmadığı, buna rağmen belediye birimlerince muvakkat yapı imar çapı
düzenlendiği, park alanında geçici yapı hükümlerinin, çok sayıda bağımsız ticari işyeri
oluşturacak şekilde uygulandığı, düzenlenen mimari proje ve yapı ruhsatının hukuki dayanağı
ile teknik içeriğine ilişkin ciddi aykırılıklar bulunduğu, yapılaşmanın devam etmesi hâlinde
park alanının kamusal kullanımının ortadan kalkacağı sebebiyle TMMOB Mimarlar Odası
tarafından konu yargıya taşınmıştır.
Muvakkat yapı uygulaması istisnai nitelikte bir düzenleme olup, kamu hizmetine ayrılmış
alanlarda ancak kanunda öngörülen koşulların eksiksiz sağlanması hâlinde uygulanabilecek
geçici bir yapılaşma modelidir. Bu düzenlemenin amacı; plan kararlarını ortadan kaldırmak ya
da kamusal alanlarda kalıcı ticari kullanım oluşturmak değildir.
Park alanları; kentlerin nefes aldığı, çocukların oyun oynadığı, yurttaşların dinlendiği ve sosyal
yaşamın sürdürüldüğü ortak kamusal alanlardır. Bu alanların korunması yalnızca plan
kararlarının değil, aynı zamanda sağlıklı kentleşmenin, çevre hakkının ve kamu yararının da
gereğidir.
Plan kararlarıyla kamu kullanımına ayrılmış alanların, mevzuatta öngörülen sınırların dışına
çıkılarak farklı kullanımlara konu edilmesi; planlama disiplininin güvenilirliğini ve kamu
yararını zedeleme riski taşımaktadır.
TMMOB Mimarlar Odası tarafından; söz konusu işlemlerin 3194 sayılı İmar Kanunu, Planlı
Alanlar İmar Yönetmeliği ve şehircilik ilkeleri bakımından hukuka aykırı olduğu
değerlendirilerek yargı denetimine başvurulmuştur. Hatay ili İskenderun ilçesi Numune
Mahallesi’nde imar planında park alanı olarak ayrılan bu taşınmaz için düzenlenen muvakkat
yapı imar çapı, bu işleme dayanılarak onaylanan mimari proje ve yapı ruhsatına ilişkin
işlemlerin iptali ile yürütmenin durdurulması istemiyle Hatay İdare Mahkemesi nezdinde
dava açılmıştır.
Açtığımız bu dava ile amaçlanan; yargı denetiminin işletilmesi, idari işlemlerin hukuka
uygunluğunun bağımsız yargı tarafından değerlendirilmesi ve kamu yararının korunmasıdır.
Mimarlar Odası Hatay Şubesi olarak; kentlerimizin planlı gelişimini, yeşil alanların
korunmasını ve şehircilik ilkelerine uygun uygulamaların hayata geçirilmesini desteklemeye
devam edeceğiz. Hukuki süreçleri yakından takip edecek, kamu yararını ilgilendiren her
konuda mesleki sorumluluğumuzun gereğini yerine getirmeyi sürdüreceğimizi kamuoyuna
saygıyla bildiririz. “
ORMAN ALANLARININ KORUNMASI YÖNÜNDE ÖNEMLİ BİR YARGI KARARI
Öte Yandan, Mimarlar Odası Hatay Şubesi 11. Dönem Yönetim Kurulu, yine İskenderun’da Orman alanlarının korunması yönünde önemli bir Yargı kararını hatırlattı.
Yargı Kararı aynen şöyle:
“Hatay ili, İskenderun ilçesi, Karayılan Mahallesi 1291 sayılı parsele ilişkin plan değişikliği ile
mevcut imar planında orman alanı olarak yer alan ve fiilen de orman niteliğini koruyan
135.941,66 m² büyüklüğündeki alanın “Kentsel Servis Alanı”na dönüştürülerek imara
açılması işlemi TMMOB Mimarlar Odası tarafından yargıya taşınmıştı.
Hatay 2. İdare Mahkemesi tarafından dava konusu plan değişikliklerinin iptaline karar
verilmiş; bu karara karşı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yapılan
istinaf başvurusu da Adana Bölge İdare Mahkemesi’nin 25.06.2025 tarihli kararıyla
reddedilmişti. Son olarak Danıştay Altıncı Dairesi’nin 08.06.2026 tarihli kararıyla, Bakanlık ile
davalı yanında müdahil şirket tarafından yapılan temyiz başvuruları da reddedilmiş ve yerel
mahkeme ile bölge idare mahkemesi kararları hukuka uygun bulunarak plan değişikliklerinin
iptaline ilişkin yargı kararı kesinleşmiştir.
Anayasa’nın 169. maddesi ile 6831 sayılı Orman Kanunu’na açıkça aykırı olduğu, plan
değişikliğine ait açıklama raporunda; 1291 sayılı parselin İskenderun 2. OSB alanı dışında
kalan bir orman alanı olduğu, Kahramanmaraş Orman Bölge Müdürlüğü’nden ön izin taahhüt
senedi alınmış olsa da, Ön İzin Belgesinin “Liman Geri Hizmet Alanı” şeklinde düzenlendiği,
liman geri hizmet alanı olarak verilen 135.941,66 m2 alanın bu amaç için kullanılmasının
mümkün olmadığı, açıklama raporunda açıklanan hiçbir gerekçenin, orman alanının yok
edilmesi için sebep olamayacağı gerekçeleri ile plan değişikliğinin iptali ve yürütmesinin
durdurulması istemiyle TMMOB Mimarlar Odası tarafından açılan davada verilen kesin karar,
yalnızca belirli bir plan değişikliğinin iptalinden ibaret değildir. Karar; doğal varlıkların
korunması, planlama disiplininin temel ilkeleri, şehircilik esasları ve hukukun üstünlüğü
açısından son derece önemli bir kazanım niteliğindedir.
Orman alanları, yalnızca ağaç topluluklarından ibaret olmayıp; ekolojik dengenin, biyolojik
çeşitliliğin, su kaynaklarının ve yaşamın sürdürülebilirliğinin temel unsurlarıdır. Bu alanların
farklı kullanım kararlarına konu edilmesi ancak üstün kamu yararı bulunması ve hukukun
öngördüğü koşulların eksiksiz yerine getirilmesi hâlinde mümkün olabilir. Yargı kararı da bu
ilkenin altını bir kez daha çizmiştir.
Bugün özellikle deprem sonrası yeniden yapılanma sürecini yaşayan Hatay’da; planlama
kararlarının bilimsel verilere, şehircilik ilkelerine, koruma-kullanma dengesine ve kamusal
sorumluluk bilinciyle ele alınması her zamankinden daha büyük önem taşımaktadır. Afetlerin
yarattığı ihtiyaçlar, doğal alanların geri dönülmez biçimde tahrip edilmesini
meşrulaştırmamalı; kentlerimizin geleceği kısa vadeli yaklaşımlarla değil, sürdürülebilir
planlama anlayışıyla şekillendirilmelidir.
TMMOB Mimarlar Odası, kuruluş yasasından aldığı görev ve sorumluluk doğrultusunda;
kentlerin sağlıklı gelişimini, doğal ve kültürel varlıkların korunmasını, planlama süreçlerinin
bilimsel esaslara uygun yürütülmesini ve kent-toplum yararının gözetilmesini temel ilke
olarak benimsemektedir. Bu kapsamda yürütülen hukuki mücadeleler herhangi bir yatırımın
ya da kalkınma anlayışının karşısında değil; hukuka, şehircilik ilkelerine, doğal ve kamusal
değerleri zedeleyen uygulamaların karşısındadır.
Danıştay tarafından kesin olarak onanan bu karar; planlama süreçlerinde toplum yararının,
çevrenin korunmasının ve hukukun üstünlüğünün vazgeçilmez olduğunu bir kez daha ortaya
koymuştur.
Mimarlar Odası Hatay Şubesi olarak; Kentlerimizin, ormanlarımızın ve ortak yaşam
alanlarımızın korunması için bilimden, hukuktan ve kamu yararından yana durmaya; mesleki
sorumluluğumuzun gereğini kararlılıkla yerine getirmeye devam edeceğimizi kamuoyuna
saygıyla duyururuz. “
